الفيض الكاشاني

308

راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )

در كتاب من لا يحضره الفقيه است كه : « مردى از امام چهارم ( ع ) دربارهء خريدن كنيز خوش آواز پرسيد ، فرمود : « اگر او را بخرى و بهشت را به يادت بياورد بر تو باكى نيست . » « 119 » منظور اين است كه آن كنيز با خواندن قرآن و فضيلتهايى كه غنا نيست بهشت را يادآور شود ، چرا كه غنا ممنوع است . پايان در كافى از حضرت باقر ( ع ) روايت شده كه فرمود : « در قرآن خواندن صدايت را در گلو بگردان چرا كه خداى متعال صداى خوب را دوست مىدارد ، صدايت را در فضاى دهان بگردان . » « 120 » امام صادق ( ع ) روايت شده كه گويد : « پيامبر خدا ( ص ) فرمود : قرآن را با لحن عربها و صداى آنها بخوانيد ، و از آواز فاسقان و مرتكبان كبيره بپرهيزيد ، زيرا پس از من گروهى بيايند كه قرآن را مانند آواى غنا در گلو بگردانند و كسانى كه قرآن را به غنا و نوحه و مانند رهبانان بخوانند جايز نيست و اين عمل مقبول درگاه خدا نمىشود ، « دلهاى آنان و دلهاى كسانى كه كار آنان را خوش دارند وارونه است . » « 121 » ما در كتاب آداب تلاوت قرآن از بخش عبادات « 122 » روايات ديگرى در اين مورد نقل كرده‌ايم و از مجموع آنها استنباط مىشود كه حرام بودن غنا و شنيدن آن و آموختن و اجرت گرفتن و غيره آن غنايى است كه در زمان امويان و عبّاسيان رايج بوده كه مردان بر زنان وارد مىشدند و زنان به شوخى و ياوه‌گويى مىپرداختند و با آلات لهو و چوبها بازى مىكردند ، امّا غير از اين نوع غنا يا مستحب است ، چون تلاوت قرآن با آواز و هر چه وسيله‌اى براى ياد خدا و قيامت

--> ( 119 ) الفقيه ، ص 482 به شماره 9 . ( 120 ) كافى ، ج 2 ، ص 616 . ( 121 ) كافى ، ج 2 ، 614 ، و منظور از لحن در قرائت قرآن اظهار طرب كند و آوازش را بلند نمايد و هر گاه از نظر قرائت و غنا نيكوترين مردم باشد مىگويند الحن مردمند . و به گفته جوهرى مقصود از ترجيع صوت گرداندن صدا در گلوست ، قرائت آوازه خوانها . و در النهايه آمده است : تراقى جمع ترقوه و به اين معنى است كه قرائت آنها مقبول خدا واقع نمىشود . ( 122 ) به متن عربى همين كتاب ، ج 2 ، ص 232 رجوع كنيد .